05/08/2026
CON TÀU ĐÃ THAY ĐỔI CÁCH THẾ GIỚI VẬN CHUYỂN DẦU MỎ
Năm 1892, tại cửa ngõ Kênh đào Suez, rất nhiều ánh mắt dõi theo một con tàu mang cái tên khá lạ: Murex.
Nếu không được chấp thuận, nó sẽ phải quay đầu, vòng qua Mũi Hảo Vọng ở châu Phi như bao chuyến tàu chở dầu trước đó, kéo dài thêm hàng nghìn hải lý cùng nhiều tuần lễ lênh đênh trên biển. Nhưng nếu được phép đi qua, lịch sử vận chuyển dầu mỏ sẽ bước sang một trang hoàn toàn khác.
Cuối cùng, Murex đã vượt qua cuộc kiểm tra an toàn khắt khe và trở thành tàu chở dầu chuyên dụng đầu tiên được phép đi qua Kênh đào Suez. Đó không chỉ là hành trình của một con tàu. Đó là khoảnh khắc thế giới nhận ra rằng dầu mỏ từ nay có thể đi nhanh hơn, xa hơn và an toàn hơn bao giờ hết.
Trước cột mốc lịch sử ấy, dầu hỏa được chứa trong hàng nghìn chiếc thùng gỗ rồi chất kín khoang tàu như những kiện hàng thông thường. Mỗi chuyến hải trình đều tiềm ẩn nguy cơ thùng gỗ nứt vỡ, dầu rò rỉ, hơi dầu tích tụ và chỉ cần một tia lửa nhỏ cũng có thể biến cả con tàu thành biển lửa. Chi phí đóng thùng, bốc xếp rồi dỡ hàng cũng khiến giá thành dầu tăng lên đáng kể.
Trong khi đó, cuối thế kỷ XIX, con người đã biết khai thác dầu với quy mô lớn, biết tinh chế dầu thành nhiên liệu phục vụ đời sống, nhưng lại chưa tìm ra cách đưa nguồn năng lượng ấy vượt đại dương một cách hiệu quả. Với Marcus Samuel Jr., đây mới chính là điểm nghẽn lớn nhất của ngành dầu khí.
Ông đưa ra một ý tưởng táo bạo: thay vì để dầu nằm trong hàng nghìn chiếc thùng gỗ, tại sao không để chính con tàu trở thành chiếc bồn chứa khổng lồ?
Từ ý tưởng ấy, Murex ra đời năm 1892. Đây không phải tàu chở dầu đầu tiên trong lịch sử nhưng là một trong những tàu chở dầu hiện đại đầu tiên được thiết kế với hệ thống khoang thép chuyên dụng. Dầu được bơm trực tiếp vào các khoang kín, chia thành nhiều ngăn độc lập để hạn chế dao động khi tàu gặp sóng lớn, giảm đáng kể nguy cơ cháy nổ và giúp việc bơm, dỡ hàng diễn ra nhanh hơn rất nhiều.
Chính thiết kế đó đã giúp Murex đáp ứng những tiêu chuẩn an toàn nghiêm ngặt của Kênh đào Suez. Và khi con tàu được phép đi qua, khoảng cách giữa các mỏ dầu phương Đông với thị trường châu Âu được rút ngắn đáng kể, thời gian vận chuyển giảm, chi phí giảm, sản lượng lưu thông tăng nhanh. Những chiếc thùng gỗ từng phủ kín các bến cảng dần biến mất, nhường chỗ cho các tàu chở dầu chuyên dụng ngày càng lớn, mở ra kỷ nguyên vận chuyển dầu mỏ trên quy mô toàn cầu.
Hơn 130 năm đã trôi qua, những con tàu chở dầu ngày nay đã lớn gấp hàng chục, hàng trăm lần Murex. Nhưng mỗi khi một siêu tàu rời cảng, mang theo hàng triệu thùng dầu vượt đại dương để nối liền các nền kinh tế, đâu đó vẫn thấp thoáng dấu ấn của con tàu năm 1892. Bởi không chỉ chở dầu, Murex đã chở cả một cuộc cách mạng làm thay đổi cách vận chuyển năng lượng.
