13/06/2025
[Kỷ nguyên mới của sự bất định thương mại]
Bức tranh kinh tế toàn cầu hiện nay được định hình bởi sự biến động và bất ổn chưa từng có, một nhận định được lặp lại bởi Chuyên gia kinh tế trưởng trong báo cáo Triển vọng Kinh tế mới nhất của Diễn đàn Kinh tế Thế giới (WEF).
Không chỉ là một gián đoạn nhất thời, quan điểm phổ biến trong số 79% các nhà kinh tế được khảo sát là những diễn biến hiện tại báo hiệu một "sự thay đổi cấu trúc dài hạn" trong nền kinh tế toàn cầu, một sự gia tăng đáng kể so với 61% vào cuối năm 2024. Sự thay đổi này, phần lớn do căng thẳng địa chính trị leo thang và sự trỗi dậy của chủ nghĩa dân tộc kinh tế, phủ bóng đen lên triển vọng thương mại, đe dọa định nghĩa lại "các trụ cột chính của trật tự kinh tế quốc tế sau Thế chiến II".
Báo cáo nhấn mạnh cách thức những thay đổi gần đây trong chính sách thương mại của Hoa Kỳ đã trở thành chất xúc tác chính cho sự bất ổn này. Một thông báo gây chấn động vào đầu tháng 4 về việc tăng thuế nhập khẩu, bao gồm mức cơ bản 10% đối với hầu hết hàng hóa toàn cầu, đã gây ra "những chấn động ngay lập tức trên thị trường tài chính". Mặc dù việc tạm dừng 90 ngày đối với hầu hết các mức thuế này đã mang lại một sự trì hoãn tạm thời, nhưng sự mong manh tiềm ẩn vẫn rất rõ ràng. "Triển vọng sau thời gian tạm dừng vẫn không chắc chắn, và sự biến động trong việc ra quyết định đã gây ra những câu hỏi về tính tin cậy và khả năng dự đoán liên tục của chính sách kinh tế ở Hoa Kỳ", báo cáo cho biết.
Sự bất ổn liên quan đến thương mại trong ba tháng qua đã đạt đến mức chưa từng thấy kể từ năm 1960, vượt qua cả đỉnh điểm quan sát được trong đại dịch COVID-19, báo cáo cho biết.
"Các nhà hoạch định chính sách và các nhà lãnh đạo doanh nghiệp phải ứng phó với sự bất ổn gia tăng và căng thẳng thương mại bằng sự phối hợp lớn hơn, sự nhanh nhẹn chiến lược và đầu tư vào tiềm năng tăng trưởng của các công nghệ chuyển đổi như trí tuệ nhân tạo", Saadia Zahidi, giám đốc điều hành của Diễn đàn Kinh tế Thế giới cho biết. "Những bước này là rất cần thiết để vượt qua những cơn gió ngược kinh tế ngày nay và đảm bảo khả năng phục hồi và tăng trưởng lâu dài."
Hệ lụy thương mại
Những tác động đối với thương mại toàn cầu là rất lớn. Tổng cộng 77% các chuyên gia kinh tế dự đoán rằng thuế quan cao hơn sẽ dẫn đến lạm phát gia tăng, và thậm chí một đa số lớn hơn, 89%, dự đoán "sự trì trệ hoặc suy giảm đối với khối lượng thương mại toàn cầu". Dự báo này được Tổ chức Thương mại Thế giới (WTO) chứng thực, tổ chức này dự báo sự suy giảm 0,2% trong khối lượng thương mại hàng hóa toàn cầu trong năm nay do các mức thuế bị đe dọa.
Mặc dù đa số (53%) các nhà kinh tế tin rằng thiệt hại kinh tế từ một cuộc chiến thương mại tiềm tàng sẽ chủ yếu ảnh hưởng đến Hoa Kỳ và các quốc gia mục tiêu, nhưng một con số đáng kể là 32% cảnh báo về "sự kéo lùi rộng hơn đối với nền kinh tế toàn cầu". Đáng chú ý, "không ai mong đợi thuế quan sẽ không gây ra thiệt hại kinh tế".
Lặp lại những lo ngại của các chuyên gia kinh tế, Triển vọng Kinh tế của OECD, Tập 2025 Số 1, được công bố ngày 3 tháng 6, cũng hạ cấp dự báo tăng trưởng. "Chúng tôi hiện đang dự báo rằng tăng trưởng toàn cầu sẽ giảm từ 3,3% trong năm 2024 xuống mức khiêm tốn 2,9% trong năm 2025 và năm 2026", nhà kinh tế trưởng của OECD Álvaro Pereira cho biết. "Triển vọng kinh tế suy yếu sẽ được cảm nhận trên toàn thế giới, hầu như không có ngoại lệ. Tăng trưởng thấp hơn và thương mại ít hơn sẽ ảnh hưởng đến thu nhập và làm chậm tăng trưởng việc làm."
Mặc dù báo cáo của OECD vẫn dự báo rằng lạm phát sẽ giảm xuống mục tiêu của ngân hàng trung ương vào năm 2026 ở hầu hết các quốc gia, nhưng sẽ mất nhiều thời gian hơn để đạt được các mục tiêu đó. "Ở các quốc gia bị ảnh hưởng nhiều hơn bởi thuế quan, lạm phát thậm chí có thể tăng trước khi giảm xuống", Pereira nói.
Rủi ro cũng đã tăng lên đáng kể: "Có rủi ro là chủ nghĩa bảo hộ và sự bất ổn của chính sách thương mại sẽ tăng lên hơn nữa và các rào cản thương mại bổ sung có thể được đưa ra", ông nói thêm. Theo các mô phỏng của OECD, thuế quan bổ sung sẽ làm giảm thêm triển vọng tăng trưởng toàn cầu và thúc đẩy lạm phát, "làm giảm tăng trưởng toàn cầu hơn nữa".
Tác động của sự phân cực
Ngoài thương mại, sự phân cực chính trị và chủ nghĩa dân tộc kinh tế được xác định là những động lực ngày càng mạnh mẽ của các kết quả kinh tế bởi WEF. Gần như nhất trí 95% những người được khảo sát cho Triển vọng Kinh tế trưởng dự kiến sự phân cực chính trị sẽ dẫn đến "việc ra quyết định kinh tế kém tối ưu hơn nữa trong năm nay". Hơn nữa, 98% các nhà kinh tế trưởng dự đoán sự tăng tốc trong tốc độ "phân mảnh địa kinh tế" khi dòng chảy thương mại và đầu tư ngày càng phù hợp với các ranh giới địa chính trị.
Về mặt khu vực, triển vọng là khác nhau nhưng nhìn chung là ảm đạm. Bắc Mỹ, đặc biệt là Mexico và Canada, vẫn rất dễ bị ảnh hưởng bởi những thay đổi trong chính sách kinh tế của Hoa Kỳ do hội nhập thương mại sâu sắc. Bản thân Hoa Kỳ phải đối mặt với quỹ đạo tăng trưởng chậm lại, với gần bốn trên năm nhà kinh tế trưởng dự đoán "tăng trưởng yếu (69%) hoặc rất yếu (8%) trong phần còn lại của năm". Điều này trái ngược hoàn toàn với các dự báo lạc quan hơn trước đó và đi kèm với kỳ vọng về lạm phát cao hơn và đồng đô la suy yếu.
Châu Âu cho thấy những dấu hiệu cải thiện ban đầu, được thúc đẩy bởi "sự thay đổi mở rộng trong chính sách tài khóa" dự kiến. Việc Đức đại tu khung tài khóa một cách mạnh mẽ, bao gồm việc nới lỏng các ràng buộc nợ cho chi tiêu cơ sở hạ tầng và quốc phòng, được một nửa số nhà kinh tế được khảo sát coi là chất xúc tác cho "sự tăng tốc tăng trưởng trên toàn lục địa". Việc Ngân hàng Trung ương Châu Âu tiếp tục nới lỏng tiền tệ cũng mang lại sự hỗ trợ, với lạm phát dự kiến sẽ duy trì ở mức vừa phải hoặc thấp.
Ở châu Á, mục tiêu tăng trưởng GDP đầy tham vọng 5% của Trung Quốc cho năm 2025 phải đối mặt với những cơn gió ngược đáng kể, chỉ có một phần ba số nhà kinh tế tin tưởng rằng nó sẽ đạt được.
Bất chấp sự giảm leo thang tạm thời trong căng thẳng thương mại Mỹ-Trung, các mức thuế đáng kể vẫn còn hiệu lực. Rủi ro giảm phát vẫn tồn tại, khiến 69% số người được hỏi dự kiến "lạm phát thấp hoặc rất thấp trong năm nay". Khu vực Đông Á và Thái Bình Dương rộng lớn hơn phải đối mặt với thương mại toàn cầu chậm lại và căng thẳng địa chính trị, với hầu hết các nhà kinh tế dự kiến tăng trưởng vừa phải hoặc yếu.
Khu vực Mỹ Latinh và Caribe chuẩn bị cho tăng trưởng yếu (55% kỳ vọng) trong bối cảnh điều kiện tài chính toàn cầu thắt chặt, nhu cầu chậm lại và căng thẳng địa chính trị dai dẳng.
Ở Trung Đông và Bắc Phi, các nhà kinh tế trưởng chia rẽ về tăng trưởng, với giá dầu biến động làm tăng thêm áp lực tài khóa ở các nền kinh tế xuất khẩu dầu mỏ. Tuy nhiên, khu vực Châu Phi cận Sahara đưa ra triển vọng tăng trưởng "lạc quan một cách thận trọng", với đa số dự kiến tăng trưởng vừa phải hoặc mạnh mẽ, mặc dù những thách thức như nhu cầu cơ sở hạ tầng và mất an ninh lương thực vẫn tồn tại.
Cuối cùng, Nam Á nổi lên như một điểm sáng, với triển vọng tăng trưởng mạnh mẽ bất chấp căng thẳng khu vực, đặc biệt được thúc đẩy bởi động cơ kinh tế của Ấn Độ.
Nguồn: Baltic Exchange
_______________________________________________________________________
🏢 CÔNG TY CP ĐẠI LÝ TÀU BIỂN VÀ LOGISTICS VOSCO - VOSAL
Số 215 Lạch Tray, Đằng Giang, Ngô Quyền, Hải Phòng, Việt Nam
️👉 E-mail: [email protected]
️👉 SĐT: 0225 3731 441