25/03/2026
🚨 Ормузын хоолойн хурцадмал байдал хэрхэн Монголын эдийн засагт нөлөөлөх вэ? Ази даяар шатахуунгүй сандралдаж байхад Монголыг чиглэсэн "далд" аюул айсуй
⛽ Ормузын хоолойн орчимд үүссэн хурцадмал байдал дэлхий даяар шатахууны хямрал эхлүүллээ. Дэлхийн газрын тосны 20 орчим хувь дамжин өнгөрдөг энэхүү гол судас хаагдсанаар олон улс онцгой байдалд шилжиж, эхнээсээ хатуу хязгаарлалтуудыг хийж эхлээд байна. Тэгвэл энэ шуурга Монголд хэрхэн нөлөөлөх вэ?
🌎 Эхлээд олон улсад нөхцөл байдал ямар байгааг харцгаая. Улс орнууд аль хэдийнэ сандралдаж эхэлсэн.
- Филиппин улс үндэсний эрчим хүчний онцгой байдал зарлаж, шатахууны үнэ нь тэнгэрт хадав.
- Өмнөд Солонгос сүүлийн 30 жилд анх удаа үнийн дээд хязгаар тогтоосон бөгөөд 208 хоногийн хангалттай нөөцтэй байгаа хэдий ч гуравдугаар сарын 25-наас төрийн алба болон нийтийн тээвэртээ дугаарын хязгаарлалт хэрэгжүүлж эхэллээ.
- Вьетнамд байдал бүр ч хүндэрч, шатахууны үнэ 40% хүртэл өссөний зэрэгцээ онгоцны түлш тасалдсан тул дөрөвдүгээр сарын 1-нээс дотоодын нислэгүүдээ цуцалж, иргэдээ гэрээсээ ажиллахыг зөвлөж байна.
- Европт хүртэл түгшүүр тархаж, Словен улс хөрш орнуудынхаа иргэдийг шатахуун нөөцлөхөөс сэргийлж, хувийн машинд өдөрт дөнгөж 50 литр, харин бизнес эрхлэгчид болон тариаланчдад 200 литр олгох хатуу журам гаргалаа.
🤔 Бидний хувьд далайн тээврээс шууд хамаардаггүй нь хамгийн том давуу тал юм. Шатахууныхаа 90-95 хувийг ОХУ-аас хуурай замаар авдаг, цаанаа 30-40 хоногийн нөөцтэй байдаг учраас бусад улс шиг шууд шатахуунгүй болчихгүй. Гэвч эдийн засгийн маш хүнд дараах цохилтууд биднийг хүлээж байна.
✅ Хамгийн том эрсдэл бол мэдээж үнийн өсөлт ба инфляц. Дэлхийн зах зээл дээр газрын тосны үнэ өсөхөөр манай хилийн үнэ дагаад л цойлдог бичигдээгүй хуультай. Үүнийг дагаад өргөн уудам нутагтай манай улсын тээвэр, ложистикийн зардал өсөж, дэлгүүрийн лангуун дээрх өргөн хэрэглээний бараа, хүнсний үнэ огцом нэмэгдэнэ.
✅ Үүнтэй зэрэгцээд валютын нөөцөд ирэх дарамт ихэснэ. Илүү үнэтэй шатахуун авахын тулд маш их хэмжээний доллар гадагшилж, төгрөгийн ханш улам сулрах эрсдэл үүснэ.
✅ Бас нэгэн ноцтой асуудал нь экспортын орлого тасалдах магадлал. Эрчим хүчний хямралаас болоод дэлхийн эдийн засаг удааширвал манай нүүрс, зэс зэрэг түүхий эдийн эрэлт буурч, улсын төсөвт давхар цохилт болж мэднэ.
Товчхондоо, Азийн орнууд шатахууны бодит хомсдолтой нүүр тулж, хатуу хязгаарлалт хийж байхад, Монгол Улсыг шатахуун тасрах эрсдэлээс илүүтэй үнийн өсөлт, инфляц, долларын хомсдолын ширүүн шуурга хүлээж байна.
